مدیر موسسه جهاد تبیین و سواد رسانه ای
تغییر تاریخی زمین بازی در غرب آسیا؛ تسلط زمین‌پایه‌ی انصارالله بر تنگه راهبردی باب‌المندب و آغاز نظم جدید منطقه‌ای
در پی عملیات گسترده و پیشروی‌های سریع میدانی نیروهای انصارالله یمن در جبهه ساحلی غرب، بندر راهبردی المخا و مناطق کلیدی استان تعز به کنترل کامل جریان مقاومت درآمد تا تسلط بر تنگه حیاتی باب‌المندب وارد مرحله جدید زمینی شود. هم‌زمان با تعطیلی فرودگاه جده در اثر ضربات موشکی یمن و فشارهای همه‌جانبه بر ائتلاف متخاصم، کنترل هم‌زمان دو تنگه هرمز و باب‌المندب توسط جبهه مقاومت، توازنات انرژی و امنیتی جهان را دگرگون ساخته و منطقه را وارد یک نظم جدید مدیریتی به رهبری جمهوری اسلامی ایران کرده است.
اشتراک گذاری
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
90 بازدید
نویسنده : فرزلنه عالی زاده امرایی
منبع : پایگاه حفظ و نشر آثار استاد امیری
کد مطلب : 1441
مشروح گزارش و تحلیل تفصیلی:
۱. زمینه تاریخی تحولات؛ از انقلاب یمن تا محاصره ۱۲ ساله
تحولات جاری در یمن حاصل یک روند تاریخی ۱۲ ساله است که طی آن عربستان سعودی تحت بهانه‌های واهی این کشور را تحت محاصره کامل قرار داد. پس از پیروزی انقلاب یمن در سال ۲۰۱۱ میلادی، برکناری علی عبدالله صالح و ناکامی عبدربه منصور هادی در ایجاد انسجام، متجاوزان به یمن حمله کردند. با وجود محاصره کامل دریایی و هوایی (از جمله تعطیلی فرودگاه صنعا) و حضور امارات و عربستان در جنوب یمن جهت اعمال قدرت، حکومت قدرتمند انصارالله در صنعا موفق شد کنترل بخش‌های پرجمعیت کشور را به دست گیرد. در واکنش به جنگ اسرائیل با فلسطینیان، انصارالله رفت‌وآمد کشتی‌های تجاری و نفت‌کش‌های اسرائیلی و آمریکایی را در البحر الاحمر و باب‌المندب ممنوع کرد و حتی حملات ائتلاف غربی-عربی-ناتو و ناوهای آمریکایی نیز نتوانست مانع اراده نیروهای یمنی شود و ناوهای آمریکایی مجبور به عقب‌نشینی از معرکه شدند.
۲. شکست محاصره و عملیات زمینی در جبهه ساحلی غرب
در پاسخ به تداوم محاصره، مردم و نیروهای یمنی دو ماه پیش تصمیم گرفتند تا معادله «محاصره در برابر محاصره» را اجرا کنند. انصارالله با هشدار به عربستان و هدف قرار دادن فرودگاه‌های ابها، خمیس مشیط و ملک عبدالعزیز جده، متجاوزان را تحت فشار شدید قرار داد. در گام بعدی، عملیات زمینی متمرکز بر جبهه ساحلی غربی آغاز شد:
- سقوط مرکز حکومتی تعز: شهر تعز محاصره شد و سقوط کرد و مناطق هیس و الخوخه (از توابع العدیده) به تصرف انصارالله درآمد.
- آزادسازی بندر المخا: بندر راهبردی المخا—که مرکز حکومتی طارق محمد عبدالله صالح عفاش (پسر ۵۶ ساله محمد عبدالله صالح و برادرزاده علی عبدالله صالح، فرمانده ۱۰ هزار نیروی موسوم به مقاومت وطنی) بود و از ۸ سال پیش با حمایت آمریکا، اسرائیل و عربستان اشغال شده بود—به طور کامل آزاد شد.
- پیشروی در مناطق ساحلی: سواحل مشرف بر البحر الاحمر و تنگه باب‌المندب به کنترل نیروهای یمنی درآمد و آزادسازی منطقه «ذباب» نیز طی روزهای آینده پیش‌بینی می‌شود.
- وسعت مناطق آزادشده: در مجموع بین ۲۶۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک یمن توسط انصارالله آزاد شد.
۳. ابعاد نظامی و دیپلماتیک؛ اسارت نیروهای خارجی و بی‌اثری پیمان‌های منطقه‌ای
در مواجهه با این شکست‌ها، عربستان به پیمان مکه با ترکیه و پاکستان متوسل شد؛ پیمانی که عمدتاً جنبه مالی برای کشورهای یادشده داشته و توان تغییر معادلات میدانی را ندارد. بر اساس گزارش‌های غیررسمی، نیروهای اعزامی پاکستان در جنگ با انصارالله به اسارت درآمدند و هیئتی از پاکستان جهت رایزنی برای آزادی آنان و جلوگیری از مصاحبه با اسرا به ایران سفر کرده است تا از رسوایی سیاسی برای نخست‌وزیر و فرمانده ارتش پاکستان (عاصم منیر) جلوگیری شود. همچنین، حملات هوایی احتمالی ائتلاف یا بمباران‌های جاری در الحدیده قادر به تغییر سرنوشت جنگ زمینی نخواهد بود.
۴. تسلط بر گلوگاه‌های انرژی و شکل‌گیری نظم جدید مدیریتی
اصلی‌ترین دستاورد عملیات اخیر، تثبیت تسلط زمینی انصارالله بر تنگه باب‌المندب به عنوان اصلی‌ترین شاهراه خروجی نفت عربستان است. با ترکیب این تسلط و قدرت کنترل ایران بر تنگه هرمز، معادله انرژی جهان دستخوش تحولی بنیادین شده است:
- تنگه هرمز: کنترل ۱۵ تا ۲۰ درصد انرژی و ۲۰ تا ۳۰ درصد هلیوم و کودهای شیمیایی جهان.
- تنگه باب‌المندب: کنترل ۷ تا ۱۲ درصد انرژی جهان.
- مجموع: حدود ۴۰ درصد گلوگاه‌های انرژی دنیا در اختیار جبهه مقاومت قرار گرفته است.
با تحقق سیطره ۱۰۰ درصدی، برنامه‌ریزی برای دریافت عوارض و مالیات عبوری از کشتی‌ها در باب‌المندب (مشابه مدل ایران در هرمز) اجرا خواهد شد و کشورهای متخاصم از عبور آزادانه محروم خواهند شد. این امر توازن قدرت را از انحصار ائتلاف «عربی-عبری-غربی» خارج ساخته است.
۵. پاسخ‌های متقابل و چشم‌انداز نبرد نهایی
انصارالله معادلات جدید خود را بر پایه اصل «فرودگاه در برابر فرودگاه، بندر در برابر بندر و محاصره در برابر محاصره» تنظیم کرده است. با تعطیلی فرودگاه ملک عبدالعزیز جده در اثر حملات موشکی صبح امروز، بنادر ینبع و جده (که ۷۰ درصد واردات عربستان و ترانزیت کشورهایی چون قطر، کویت و بحرین را پوشش می‌دهد) در لیست اهداف بعدی قرار گرفته‌اند. در صورت ادامه درگیری، احتمال ضربه به تمامی پالایشگاه‌ها و حتی ورود زمینی نیروهای یمنی به خاک عربستان وجود دارد.
این تحولات نشان‌دهنده آغاز «بازی نهایی» میان جبهه خیر (به رهبری ایران) و جبهه شر (به رهبری آمریکا و صهیونیسم) است؛ معادلاتی که در آن غرور نظامی متجاوزان شکسته شده و غرب ناچار به سر تعظیم فرود آوردن و پذیرش شروط جبهه مقاومت خواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید